Vitaminen tegen haaruitval: wat is zinvol om aan te vullen, en wat helpt niet?
IJzer, vitamine D, zink, biotine, haarvitamine-complexen. Ik neem ze stuk voor stuk door: waar zit een echte logica om een tekort aan te vullen, waar spreekt het bewijs elkaar tegen, en wanneer is een vitaminetekort niet de oorzaak van de uitval.
Waarom de haarvitamine mij niet hielp
Mijn haar begon uit te vallen toen ik 16 was. Jarenlang gaf ik geld uit aan haarvitamines, haarlotions en shampoo „tegen haaruitval”, omdat ik geen idee had dat er een hormonale achtergrond achter zat. Niets hielp.
Wat ik toen niet wist: alles hangt af van één vraag. Ontbreekt er iets in je lichaam, of wordt je haar dunner volgens zijn eigen genetisch programma. Op die twee is het antwoord anders, en het etiket „haarvitamine” veegt precies dat verschil weg.
Bij elk van de onderstaande voedingsstoffen kijk ik naar dezelfde drie dingen: wat werd er gemeten, bij wie werd het gemeten, en wat zegt de auteur zelf over de beperkingen.
Tekort aanvullen versus „haarvitamine als behandeling”
De matrixcellen van de haarbol delen zich heel snel, ze hebben een hoge celomzet. Daarom reageren ze gevoelig als er weinig calorieën, eiwit, vetzuren, vitaminen of mineralen zijn: het haarzakje verlaat voortijdig de groeifase, en enkele maanden later begint de uitval. Almohanna 2019
Als een voedingsstof echt ontbreekt, kan het aanvullen ervan ook effect hebben op je haar, omdat je het tekort wegneemt. Heb je geen tekort, dan levert een hogere inname van dezelfde voedingsstof niet meer haar op. Het haarzakje vertraagt dan om een andere reden, en daar heeft de inname geen invloed op.
Op de winkelplank raken deze twee situaties in één doosje door elkaar.
IJzer en ferritine
Dit wordt het vaakst met haaruitval in verband gebracht, en hier is ook het meeste onderzoek naar gedaan. De staat van de ijzervoorraad wordt geschat met serumferritine. Ferritine stijgt echter bij ontsteking, infectie, kanker en leverziekte, waardoor ook een normaal ogende waarde een lege voorraad kan verhullen. Almohanna 2019
Het tweede probleem is dat er geen overeenstemming is over waar het tekort begint. De onderzoeken kiezen hun grens ergens tussen een ferritinewaarde van 15 en 70 µg/L, waardoor dezelfde persoon volgens de ene definitie een tekort heeft en volgens de andere niet. Almohanna 2019
Volgens een gecontroleerd onderzoek onder 381 vrouwen kwam ijzertekort vaak voor bij vrouwen, maar niet vaker bij vrouwelijke patroonkaalheid of chronisch telogeen effluvium dan in de controlegroep zonder haaruitval. Olsen 2010 Een overzichtsartikel besluit hetzelfde: er is momenteel onvoldoende bewijs om bij alle patiënten met haaruitval te screenen op ijzertekort. Trost 2006 Over het effect van ijzersuppletie bij telogeen effluvium is er eveneens weinig data, al werd in een paar gecontroleerde onderzoeken verbetering bereikt. Almohanna 2019
Wat je hiervan kunt gebruiken: ijzer is het meten waard als er ook een ander signaal is. Hevige menstruatie, zwangerschap, vermoeidheid, bleekheid, vleesvrij dieet, een bekende spijsverteringsziekte. Dat is een bloedafname, een volledig bloedbeeld en ferritine. Heb je echt een tekort, dan is het de moeite waard dit te verhelpen, zowel voor je haar als voor al het andere. De dosering van de suppletie stelt een arts in, want ijzer kun je overdoseren.
Vitamine D
De vitamine D-receptor is ook aanwezig in het haarzakje. Dit blijkt het scherpst uit een zeldzame erfelijke ziekte: een mutatie in het gen van de receptor veroorzaakt vitamine D-resistente rachitis, vaak vergezeld van schaars haar of zelfs volledige kaalheid. Almohanna 2019 Het haarzakje heeft dus iets te maken met vitamine D.
Vanaf hier loopt het beeld uiteen per type haaruitval. Bij alopecia areata, de plekvormige, auto-immune haaruitval, vond een gepoolde analyse van 14 onderzoeken op basis van 1255 patiënten en 784 controlepersonen een significant lager vitamine D-niveau. Almohanna 2019 Bij vrouwelijke patroonkaalheid en telogeen effluvium spreken de gegevens elkaar tegen: er is onderzoek dat een lager niveau laat zien, en er is onderzoek dat geen enkel verband vindt. Almohanna 2019
Het vitamine D-niveau is een goedkope labtest, en als het laag is, heeft aanvullen ook los van je haar zin. Er is echter geen data die aantoont dat vitamine D patroonsgewijs dunner wordende haar terugbrengt.
Zink
Een bevestigd zinktekort is een bekend teken van haaruitval, en na aanvulling kan het haar terugroeien. Almohanna 2019 Dit geldt voor het werkelijk aangetoonde tekort, dat zeldzaam is: meestal ligt er een opnamestoornis, inflammatoire darmziekte, alcoholisme, anorexia of een zeer eenzijdig dieet achter. Almohanna 2019
Bij alledaagse haaruitval zijn de gegevens niet eenduidig. Bij een meting onder 312 patiënten met haaruitval was het gemiddelde serumzink lager dan in de controlegroep, maar het gemiddelde bleef zo toch binnen de referentiewaarde van 70-130 µg/dl. Het aandeel waarden onder 70 µg/dl was alleen hoger in de groep met alopecia areata en telogeen effluvium. Kil 2013 De overzichtsliteratuur raadt daarom geen routinematige zinkscreening bij haaruitval aan. Almohanna 2019
Over aanvulling spreken twee onderzoeken elkaar tegen, beide bij alopecia areata. In een dubbelblind, placebogecontroleerd onderzoek uit 1981 bracht 220 mg zinkgluconaat tweemaal daags gedurende drie maanden geen verandering. Almohanna 2019 In een ander onderzoek, een open studie zonder controlegroep, kregen 15 patiënten met een laag zinkniveau 12 weken lang dagelijks 50 mg zinkgluconaat, en bij 9 van hen werd een gunstig effect gezien, dat de auteurs zelf niet statistisch significant vonden. Park 2009
Als je langdurig een hoge dosis zink zou nemen, is één ding goed om te weten: zink en koper worden via dezelfde darmtransporter opgenomen, en concurreren dus met elkaar. Kil 2013 De precieze dosering staat op het etiket van het product.
Biotine
Biotine is het meest voorkomende ingrediënt in haarvitamines.
Biotinetekort veroorzaakt daadwerkelijk haaruitval. Een ernstig biotinetekort bij een gezond persoon met een normaal voedingspatroon is echter nooit beschreven, en de biotine-inname van het westerse voedingspatroon is voldoende. Almohanna 2019 Het tekort is doorgaans gekoppeld aan een concrete oorzaak: een erfelijke enzymafwijking, een opnamestoornis, langdurige antibioticabehandeling, gebruik van valproaat of isotretinoïne, of het eten van grote hoeveelheden rauw ei. Almohanna 2019
Een systematisch overzicht vond 18 gepubliceerde gevallen waarin de haar- of nageltoestand verbeterde na het gebruik van biotine. Bij alle 18 patiënten was er een onderliggende aandoening die de slechte haar- of nagelgroei veroorzaakte. Patel 2017 Bij gezonde mensen is er weinig onderzoek dat het gebruik van biotine ondersteunt. Patel 2017
De conclusie van de overzichtsliteratuur: biotinetekort veroorzaakt haaruitval, maar er zijn geen bewijs-gebaseerde gegevens dat het aanvullen van biotine haargroei zou opleveren. Almohanna 2019
Biotine verstoort je labuitslag
Heel veel laboratoriumtests zijn gebaseerd op een biotine-streptavidinebinding. Als er in het monster meer biotine zit dan gebruikelijk, kan de test een vals hoge of vals lage uitslag geven, afhankelijk van hoe de test is opgebouwd, en een foutieve uitslag kan leiden tot foutieve patiëntenzorg of een foutieve diagnose. FDA-richtlijn
Wat dit kan beïnvloeden: schildklierhormonen (TSH, FT3, FT4), bijschildklierhormoon, oestradiol, testosteron, progesteron, DHEA-sulfaat, vitamine B12, PSA, LH, FSH, en daarnaast hartmarkers en tumormarkers. Almohanna 2019
Het ernstigste gedocumenteerde geval betreft troponine, de labwaarde voor een hartinfarct. Volgens de FDA veroorzaakte biotine uit een supplement een vals laag troponineresultaat, waardoor de diagnose van het infarct uitbleef en de patiënt overleed. Almohanna 2019 De FDA ontvangt sindsdien nog steeds meldingen van vals lage troponineresultaten. FDA
De voor volwassenen aanbevolen adequate dagelijkse biotine-inname is 30 microgram, terwijl haar-huid-nagel-supplementen een veelvoud daarvan bevatten. Almohanna 2019 Gebruik je biotine en ga je naar het lab, meld dit dan. Bij schildklierklachten en pijn op de borst is dit het belangrijkst.
Gecombineerde „haarvitamine”-preparaten
De meeste producten in het schap zijn geen losse voedingsstof. Biotine, zink, selenium, ijzer, B-vitamines, aminozuren, collageen en plantenextracten in één capsule.
Deze zijn ook onderzocht. Het systematisch overzicht van JAMA Dermatology uit 2023 bekeek specifiek het effect bij mensen zonder bekend voedingstekort: het verwerkte 30 publicaties, waaronder 17 gerandomiseerde onderzoeken. De onderzoeken met het beste bewijsniveau lieten mogelijk voordeel zien bij meerdere preparaten en voedingsstoffen, waaronder merkcomplexen (Viviscal, Nourkrin, Nutrafol, Lamdapil, Pantogar), zink, tocotriënol en pompoenpitolie. De bijwerkingen waren bij elk middel zeldzaam en mild. Drake 2023
De conclusie van de auteurs luidt: de resultaten moeten worden geïnterpreteerd in het licht van de opzet van elk onderzoek, maar het werk suggereert dat voedingssupplementen een rol kunnen spelen bij de behandeling van haaruitval, en dat er in de toekomst grotere, gerandomiseerde onderzoeken met een actieve vergelijkingsarm nodig zijn. Drake 2023
Als het haar verbetert bij een capsule met tien ingrediënten, blijkt daaruit niet welk ingrediënt dat deed, en ook niet of er intussen niet gewoon een bestaand tekort werd aangevuld. En als een onderzoek het preparaat vergelijkt met een placebo, zegt dat niets over hoe het zich verhoudt tot behandelingen met meer data.
Wat betekent de tekst op de verpakking
Op de verpakking van voedingssupplementen mag alleen een toegelaten claim staan, de lijst hiervan staat in Verordening (EU) nr. 432/2012. Voor haar zijn er in totaal vier claims: 432/2012/EU
- „Biotine draagt bij tot de instandhouding van normaal haar.”
- „Zink draagt bij tot de instandhouding van normaal haar.”
- „Seleen draagt bij tot de instandhouding van normaal haar.”
- „Koper draagt bij tot een normale pigmentatie van het haar.”
Deze claims gaan over de normale fysiologische rol van de voedingsstof, en mogen worden gebruikt als het product ten minste het niveau „bron van” haalt voor de betreffende voedingsstof. 432/2012/EU Het woord „haaruitval” komt in de verordening geen enkele keer voor. De zin op de verpakking beschrijft dus de fysiologische rol van de voedingsstof.
Waardoor je meer haar kunt verliezen
Meer is niet altijd beter, en bij twee voedingsstoffen werkt het juist andersom.
Van vitamine A kan overmatige inname en overmatige suppletie haaruitval veroorzaken. Het voor volwassenen vastgestelde tolereerbare bovenste inname niveau is 10.000 IE voorgevormde vitamine A per dag. Het mechanisme is dat het transportsysteem voor de in de lever opgeslagen vitamine A een eindige capaciteit heeft, en als het niveau te hoog wordt, stroomt de vitamine A over naar de bloedbaan. Almohanna 2019
Bij selenium kan een inname boven 400 microgram per dag vergiftiging veroorzaken, en haaruitval is een van de symptomen van seleniumvergiftiging. Almohanna 2019
Hier hoort ook snel afvallen bij. In een beschreven reeks gevallen ontwikkelde zich bij negen patiënten telogeen effluvium, twee tot vijf maanden na het begin van een streng dieet, bij een gewichtsverlies van 11,7-24 kg. Almohanna 2019
Wanneer een vitaminetekort de oorzaak van de uitval is, en wanneer niet
Twee verschillende dingen zien eruit als haaruitval, en de voedingsstof-vraag is maar bij één van de twee relevant.
Telogeen effluvium. Over de hele hoofdhuid dunt het haar gelijkmatig uit, en bij het wassen en kammen komen opvallend meer haren los. De uitval begint doorgaans twee tot drie maanden na de uitlokkende oorzaak, omdat de rustfase in die tijd eindigt. Een uitlokkende oorzaak kan zijn: bevalling, hoge koorts, operatie, bloedverlies, chronische ziekte, een te snel of te traag werkende schildklier, een medicatiewissel, ernstig eiwit-, vetzuur- of zinktekort, hongeren en langdurige calorierestrictie. Asghar 2020 De acute vorm duurt korter dan zes maanden, en in 95% van de gevallen herstelt het vanzelf. Asghar 2020 Hier heeft onderzoek zin: als de uitlokkende oorzaak aanwezig is en verdwijnt, kan het haar teruggroeien.
Patroonkaalheid (androgene haaruitval). Bij mannen begint het bij de slapen en de kruin, bij vrouwen wordt de scheiding breder, en de haren worden cyclus na cyclus dunner. Het mechanisme is hormonaal: DHT, dat ontstaat uit testosteron, verkort de groeifase in genetisch gevoelige haarzakjes. Hierover schreef ik apart: wat DHT is, en wat het met het haarzakje doet. Aan dit mechanisme verandert een vitamine niets.
De twee kunnen ook tegelijk aanwezig zijn, en dat is de meest voorkomende bron van misverstand. Bovenop hormonaal dunner wordend haar komt een voedingstekort, de uitval neemt toe, en na aanvulling herstelt het naar het eerdere niveau. In dat geval heeft de vitamine de extra uitval weggenomen, terwijl het dunner worden gewoon doorgaat.
Weet je niet welke van de twee bij jou past, dit helpt: de patroonkiezer, en de pagina’s over mannelijke patroonkaalheid en vrouwelijke haaruitval.
Waar past microneedling hierin
Microneedling beïnvloedt noch hormonen, noch de voedingsstofniveaus. De naald opent tijdelijke microkanaaltjes in de bovenste laag van de hoofdhuid, en na het prikken start de lokale wondgenezingsreactie van het lichaam in de omgeving van het haarzakje.
Bij haaruitval is dit onderzocht met een dermaroller, naast minoxidil: in de gemicroneedlede groep was de verandering in haaraantal groter dan bij wie alleen minoxidil gebruikte. Dhurat 2013 Beide groepen kregen minoxidil, dus het verschil is het extra effect van microneedling bovenop minoxidil. Het instrument was daar een 1,5 mm-dermaroller, niet de thuis gebruikte 1 mm-stamp. Dhurat 2013
Over de middelen met de meeste data bij patroonkaalheid schreef ik apart: minoxidil, finasteride en dutasteride, en de natuurlijke DHT-blokkers. Over microneedling thuis: de 1 mm-stamp op de hoofdhuid.
Veelgestelde vragen
Welk vitaminetekort veroorzaakt haaruitval?
De beschreven voedingstekorten die gepaard kunnen gaan met haaruitval: ijzer, zink, biotine, vitamine D, en daarnaast een ernstig eiwit- en vetzuurtekort of algemene calorierestrictie. Almohanna 2019 Asghar 2020 In de praktijk zijn ijzer en vitamine D de waarden die het meest de moeite waard zijn om te meten, omdat ze het vaakst voorkomen, en beide met een eenvoudige bloedafname zijn te bepalen.
Wat moet ik nemen tegen haaruitval, als ik niet weet wat de oorzaak is?
De volgorde werkt andersom: eerst meten, dan aanvullen. Volledig bloedbeeld, ferritine, vitamine D, schildklier (TSH). Is er hierin een afwijking, dan moet die worden verholpen, en kan het haar hierop reageren. Is alles in orde, dan ligt de oorzaak van de uitval elders, en is er van voedingssuppletie geen verandering te verwachten.
Wat is de beste vitamine tegen haaruitval?
In deze vorm heeft de vraag geen goed antwoord. De voedingsstof die helpt, is degene waaraan jij een tekort hebt. Het overzicht van JAMA Dermatology uit 2023 vond bij mensen zonder tekort mogelijk voordeel bij meerdere preparaten en voedingsstoffen, en volgens de auteurs kunnen supplementen een rol spelen bij de behandeling van haaruitval. Diezelfde auteurs voegen toe dat de resultaten bekeken moeten worden in het licht van de opzet van de onderzoeken, en dat er grotere onderzoeken met een actieve vergelijkingsarm nodig zijn. Drake 2023 Hieruit is verantwoord geen rangorde op te stellen.
Is de drogisterij-haarvitamine (Kruidvat, Etos) anders dan die uit de apotheek?
Beide zijn voedingssupplementen, dezelfde juridische categorie, en dezelfde toegelaten claims zijn op beide van toepassing. 432/2012/EU Het verschil zit in de samenstelling en de dosering. Vul je een specifieke voedingsstof aan, kijk dan naar de hoeveelheid op het etiket en vergelijk die.
Hoeveel biotine heeft het haar nodig?
De voor volwassenen aanbevolen adequate dagelijkse biotine-inname is 30 microgram, en dit wordt door een gemiddeld voedingspatroon gedekt. Almohanna 2019 Haar-huid-nagel-supplementen bevatten een veelvoud hiervan, en er zijn geen bewijs-gebaseerde gegevens dat het overschot zonder tekort haargroei zou opleveren. Almohanna 2019
Wat zijn de bijwerkingen van biotine?
Vergiftiging door biotine zelf is niet beschreven. Almohanna 2019 Het praktische risico zit bij laboratoriumtests: een hoge dosis biotine kan een vals hoge of vals lage uitslag geven bij schildklier-, geslachtshormoon-, PSA-, hart- en tumormarkertests. FDA-richtlijn Ga je naar het lab, vertel dan dat je biotine gebruikt, en vraag hoeveel tijd van tevoren je ermee moet stoppen.
Groeit haar na haaruitval door ijzertekort weer terug?
Als de uitval echt door ijzertekort werd uitgelokt, kan de haarcyclus zich herstellen zodra het tekort is verholpen, en kunnen de haren teruggroeien, omdat het haarzakje niet is vernietigd. Het verloop is traag, in maanden te meten. Tot voorzichtigheid maant dat er over de effectiviteit van ijzersuppletie bij telogeen effluvium onvoldoende bewijs is, al werd in een paar gecontroleerde onderzoeken verbetering bereikt. Almohanna 2019 Is het ijzer in orde en gaat de uitval toch door, dan moet er een andere oorzaak worden gezocht.
Hoe lang duurt het voor je iets ziet van een vitamine?
De haarcyclus is traag, dus is het beter om in maanden te denken. Bij telogeen effluvium volgt zelfs de uitval zelf de uitlokkende oorzaak pas na twee tot drie maanden, en ook het teruggroeien verloopt op die schaal. Asghar 2020 Een verandering die je in de eerste weken ziet, is eerder de normale dagelijkse schommeling.
Wat kun je na de bevalling en tijdens het geven van borstvoeding gebruiken?
Haaruitval na de bevalling is doorgaans telogeen gravidarum: het treedt op ongeveer drie maanden na de bevalling, en is een vorm van acuut telogeen effluvium. Asghar 2020 Bij middelen die je tijdens de zwangerschap en het geven van borstvoeding gebruikt, gaat het echter om een echte medische vraag, want de werkzame stoffen bereiken de foetus en de moedermelk. Bespreek dit onderdeel met je behandelend arts.
Mag een kind haarvitamine krijgen?
Bij een kind is haaruitval op zichzelf al een symptoom dat onderzocht moet worden, want het zwaartepunt van de oorzaken ligt anders dan bij een volwassene: een schimmelinfectie van de hoofdhuid, alopecia areata, trekhaaruitval of haren uittrekken. Hier is de diagnose de eerste stap.
Hebben vrouwen en mannen andere vitamines nodig?
De voedingsstof is dezelfde, de kansen verschillen. Bij vrouwen komt ijzertekort door de menstruatie veel vaker voor, dus daar levert het meten van ferritine meer op. Almohanna 2019 Bij mannen begint patroonkaalheid eerder en vaker, dus daar moet de oorzaak van de uitval doorgaans elders worden gezocht.
Kan een vitamine haaruitval veroorzaken?
Bij overdosering wel. Een langdurig hoge inname van vitamine A kan haaruitval veroorzaken, het voor volwassenen vastgestelde bovenste inname niveau is 10.000 IE voorgevormde vitamine A per dag. Almohanna 2019 Bij selenium kan een inname boven 400 microgram per dag vergiftiging veroorzaken, waarvan haaruitval een van de symptomen is. Almohanna 2019 Dit telt het meest bij gecombineerde preparaten, omdat meerdere producten tegelijk genomen bij elkaar optellen.
Welk bloedonderzoek is de moeite waard om aan te vragen?
Bij het onderzoeken van haaruitval is het gebruikelijke uitgangspunt een volledig bloedbeeld, ferritine, TSH en het vitamine D-niveau. Bij vrouwen kan daarnaast de hormoonstatus in aanmerking komen, als er ook een ander signaal is: een onregelmatige cyclus, verhoogde haargroei, acne. De concrete lijst stelt de huisarts of de dermatoloog samen op basis van jouw symptomen.
Bronnen
De citaten komen uit de oorspronkelijke tekst van de aangehaalde publicaties. Waar het bewijs tegenstrijdig is, geef ik dat ook in de tekst aan. Dit is informatie, geen medisch advies.
- Almohanna HM, Ahmed AA, Tsatalis JP, Tosti A. The Role of Vitamins and Minerals in Hair Loss: A Review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019;9(1):51-70. PMC PMC6380979 · „Biotin deficiency causes hair loss, but there are no evidence-based data that supplementing biotin promotes hair growth." · „Severe biotin deficiency in healthy individuals eating a normal diet has never been reported." · „Data correlating TE and AGA with zinc level are not homogenous, and screening for zinc is not recommended." · „the definition of iron deficiency… has ranged from a serum ferritin concentration of ≤ 15 to < 70 μg/L" · „As a general rule, consuming too much or over-supplementing vitamin A can cause hair loss."
- Patel DP, Swink SM, Castelo-Soccio L. A Review of the Use of Biotin for Hair Loss. Skin Appendage Disord. 2017;3(3):166-169. PMID 28879195 · „We found 18 reported cases of biotin use for hair and nail changes. In all cases, patients receiving biotin supplementation had an underlying pathology for poor hair or nail growth." · „Despite its reputation, there is limited research to support the utility of biotin in healthy individuals."
- U.S. Food and Drug Administration. Testing for Biotin Interference in In Vitro Diagnostic Devices. Guidance for Industry. 2020. fda.gov · „biotin is used in hormone tests and tests for markers of cardiac health like troponin… Biotin levels in samples from patients who consume more than the recommended daily intake for biotin can cause falsely high or falsely low results, depending on the test principle. Incorrect test results may lead to inappropriate patient management or misdiagnosis."
- U.S. Food and Drug Administration. Biotin Interference with Troponin Lab Tests. Assays Subject to Biotin Interference. fda.gov · „the FDA has continued to receive adverse events reports indicating biotin interference caused falsely low troponin results."
- Olsen EA, Reed KB, Cacchio PB, Caudill L. Iron deficiency in female pattern hair loss, chronic telogen effluvium, and control groups. J Am Acad Dermatol. 2010. PMID 20947203 · „There was no statistically significant increase in the incidence of ID in premenopausal or postmenopausal women with FPHL or CTE versus control subjects." · „ID is common in women but not increased in patients with FPHL or CTE compared with control subjects."
- Trost LB, Bergfeld WF, Calogeras E. The diagnosis and treatment of iron deficiency and its potential relationship to hair loss. J Am Acad Dermatol. 2006. PMID 16635664 · „Currently, there is insufficient evidence to recommend universal screening for iron deficiency in patients with hair loss."
- Kil MS, Kim CW, Kim SS. Analysis of serum zinc and copper concentrations in hair loss. Ann Dermatol. 2013. PMC PMC3870206 · „the mean serum zinc was 84.33±22.88, significantly lower than the control group (97.94±21.05 µg/dl) (p=0.002)… However, this value is within the range of the reference value of the measuring equipment (70 to 130 µg/dl)" · „Zinc and copper are absorbed in the small intestine by the specialized ZnT (zinc transporter) channel, as well as by a common divalent cationic transporter."
- Park H, Kim CW, Kim SS, Park CW. The therapeutic effect and the changed serum zinc level after zinc supplementation in alopecia areata patients who had a low serum zinc level. Ann Dermatol. 2009. PMID 20523772 · „Oral zinc gluconate (50 mg/T/day) supplementation was given to alopecia areata patients without any other treatment for twelve weeks… Positive therapeutic effects were observed for 9 out of 15 patients (66.7%) although this was not statistically significant."
- Drake L, Reyes-Hadsall S, Martinez J, Heinrich C, Huang K, Mostaghimi A. Evaluation of the Safety and Effectiveness of Nutritional Supplements for Treating Hair Loss: A Systematic Review. JAMA Dermatol. 2023;159(1):79-86. PMID 36449274 · „30 articles were included: 17 randomized clinical trials (RCTs), 11 clinical studies (non-RCT), and 2 case series studies… Adverse effects were rare and mild for all the therapies evaluated." · „The findings of this systematic review should be interpreted in the context of each study's design; however, this work suggests a potential role for nutritional supplements in the treatment of hair loss. Physicians should engage in shared decision-making by covering the potential risks and benefits of these treatments with patients experiencing hair loss. Future research should focus on larger RCTs with active comparators."
- Asghar F, Shamim N, Farooque U, Sheikh H, Aqeel R. Telogen Effluvium: A Review of the Literature. Cureus. 2020. PMC PMC7320655 · „Acute telogen effluvium is defined as hair shedding lasting for less than six months. Generally, hair loss occurs two to three months after the trigger exposure… Acute telogen effluvium usually undergoes remission in around 95% of cases." · „Severe protein, fatty acid and zinc deficiency, chronic starvation, and caloric restriction can lead to telogen effluvium."
- Verordening (EU) nr. 432/2012 van de Commissie tot vaststelling van een lijst van toegestane gezondheidsclaims voor levensmiddelen. EUR-Lex · „Biotine draagt bij tot de instandhouding van normaal haar.” · „Zink draagt bij tot de instandhouding van normaal haar.” · „Seleen draagt bij tot de instandhouding van normaal haar.” · „Koper draagt bij tot een normale pigmentatie van het haar.” In de geldende geconsolideerde tekst staan deze vier claims over haar.
- Dhurat R, Sukesh MS, Avhad G, Dandale A, Pal A, Pund P. A randomized evaluator blinded study of effect of microneedling in androgenetic alopecia: a pilot study. Int J Trichology. 2013. PMC PMC3746236 · „After randomization one group was offered weekly microneedling treatment with twice daily 5% minoxidil lotion (Microneedling group); other group was given only 5% minoxidil lotion… The mean change in hair count at week 12 was significantly greater for the Microneedling group compared to the Minoxidil group." Het instrument was een dermaroller, en beide groepen kregen minoxidil.