Natuurlijke DHT-blokkers: wat zegt het bewijs erover?

Achter androgene haaruitval staat DHT, dat ontstaat uit testosteron: in genetisch gevoelige follikels verkort het de groeifase van het haar, waardoor de haren van cyclus tot cyclus dunner worden. Daar heb ik apart over geschreven, samen met het mechanisme: wat DHT is, en wat het met de follikel doet.

Het label „DHT-blokker” komt tegenwoordig op veel producten te staan. Het is de moeite waard om te scheiden wat werkelijk de vorming van DHT remt via het enzym 5-alfa-reductase, van wat iets anders doet op de hoofdhuid: ontsteking verminderen, de doorbloeding verbeteren, of de groeifase verlengen. Beide kunnen iets waard zijn, maar het is niet hetzelfde, en er staat niet evenveel data achter.

Bij elk van de onderstaande kijk ik naar drie dingen: wat er gemeten is, of er een placebogroep was, en hoe groot het onderzoek was. Deze drie bepalen hoeveel een cijfer waard is.

Zaagpalmextract is de langst verkochte natuurlijke 5-alfa-reductaseremmer. Het meest geciteerde onderzoek naar haaruitval is gedaan met 100 mensen, en zette zaagpalm tegenover finasteride: bij 38 procent van de zaagpalmgroep groeide er haar bij, bij de finasteridegroep bij 68 procent. Rossi 2012

Dit cijfer zegt twee dingen tegelijk. Er gebeurde ook iets in de zaagpalmgroep, tegelijkertijd bracht het receptgeneesmiddel bij bijna twee keer zoveel mensen verbetering. De twee middelen zijn met elkaar vergeleken, dus hieruit weten we niet hoeveel van die 38 procent vanzelf zou zijn gekomen, ook zonder behandeling.

Over rozemarijnolie gaat een onderzoek met 100 mensen, zes maanden lang, dat het vergeleek met een 2%-oplossing minoxidil bij androgene haaruitval. Noch in de derde, noch in de zesde maand was er een significant verschil in haartelling tussen de twee groepen. Panahi 2015 Jeuk van de hoofdhuid kwam daarentegen vaker voor in de minoxidilgroep. Panahi 2015

Belangrijk is wat dit betekent, en wat niet. Het betekent dat de twee middelen aan het eind van het onderzoek vergelijkbaar presteerden. Het betekent niet dat bewezen is dat rozemarijnolie haar laat groeien: daarvoor zou een placebo-arm nodig zijn, anders kan de gelijkenis ook komen doordat geen van beide middelen veel deed. De vergelijking gebeurde bovendien met de 2%-minoxidil, de zwakkere concentratie; bij mannen is 5% de gangbare.

Pompoenpitolie is de enige op deze lijst waarbij ik een placebo-gecontroleerd onderzoek vond: 76 mannen, 24 weken, dagelijks 400 mg oraal. In de behandelde groep steeg de haartelling gemiddeld met 40 procent, in de placebogroep met 10 procent. Cho 2014

Dit is de sterkste data van de opgesomde middelen, en toch moet je er voorzichtig naar kijken. Eén onderzoek, 76 mensen, en een percentuele stijging van de haartelling bij een lage uitgangswaarde kan er indrukwekkend uitzien. Een groter, herhaald onderzoek staat er niet achter.

Bij cafeïne heeft het bewijs twee lagen. In het laboratorium, op gekweekte menselijke haarfollikels, remde testosteron de groei, en dat compenseerde cafeïne; ook op zichzelf stimuleerde het de groei van de follikels. Fischer 2007

Op mensen vergeleek een open-label onderzoek met 210 deelnemers de 0,2%-cafeïneoplossing met 5%-minoxidil, gedurende zes maanden. Het aandeel haren in de groeifase (anageen) verbeterde bij minoxidil met 11,68, bij cafeïne met 10,59 procent, en volgens de auteurs is cafeïne niet minder effectief dan minoxidil. Dhurat 2017

Ook hier telt de beperking: het onderzoek was open-label, niet geblindeerd, en had geen placebo-arm. Een overzichtsstudie uit 2025 bekeek negen cafeïne-onderzoeken, in totaal 684 mensen, en geeft hetzelfde beeld: het effect is vergelijkbaar met minoxidil, maar het bewijsniveau was in de meeste onderzoeken laag of zeer laag. overzichtsstudie 2025

Ketoconazol is een antischimmelmiddel, gebruikt bij roos en seborroïsche dermatitis. De link met haaruitval komt doordat het de ontsteking van de hoofdhuid vermindert, en volgens de literatuur ook lokaal ingrijpt in de androgeenproductie.

Het meest geciteerde onderzoek vergeleek bij mannen een 2%-ketoconazolshampoo met minoxidil. Volgens de auteurs verbeterden de haardichtheid, de haardikte en het aandeel anagene follikels met beide behandelingen ongeveer gelijk. Piérard 1998 Het onderzoek was klein, en de gedetailleerde cijfers zijn niet vrij beschikbaar, dus die citeer ik niet. Een overzichtsstudie uit 2020 noemt ketoconazol een veelbelovende aanvullende of alternatieve behandeling bij androgene haaruitval. Fields 2020

Dit gebruik ik zelf ook, het is onderdeel van mijn eigen haarwasroutine.

Groenethee-extract (EGCG), brandnetelwortel en lijstjes met „DHT-blokkerende voeding” duiken regelmatig op. Hierover vond ik geen enkel onderzoek op mensen dat haar als eindpunt mat; wat er is, is laboratoriumonderzoek of een diermodel. Dit betekent niet dat ze niet werken, maar dat we het niet weten.

„DHT-blokkerende shampoo” is een apart geval. DHT ontstaat in het lichaam en werkt binnen in de follikel, terwijl de shampoo maar een paar minuten op je hoofdhuid zit, waarna je hem afspoelt. Het DHT-niveau in het lichaam verlaagt dat niet. Als een shampoo helpt, doet hij dat lokaal: de ontsteking verminderen, of de conditie van de hoofdhuid verbeteren. In dat opzicht staat achter ketoconazolshampoo de meeste data.

Microneedling werkt niet op het hormoon: het opent tijdelijke microkanaaltjes in de bovenste laag van de hoofdhuid, en start een lokale regeneratiereactie in de omgeving van de follikel. Daarom is de rol ervan heel anders dan die van een 5-alfa-reductaseremmer, en daarom vervangt het die ook niet.

Als je eigen patroon je interesseert, daar heb ik aparte pagina's over geschreven: mannelijke patroonkaalheid, vrouwelijke haaruitval, of de patroonkiezer, als je nog niet weet welke van jou is. Over het gebruik zelf schrijf ik hier: de 1 mm-stamp thuis.