Na microneedling: wat je op je huid smeert, en wat niet

Na het prikken blijven er kleine kanaaltjes in de huid achter, en zolang ze open staan, kan er via deze kanaaltjes binnendringen wat er op je huid zit. Het effect en het risico komen uit dezelfde open poort.

Je komt gewoonlijk twee soorten cijfers tegen. Het verschil komt grotendeels doordat de huid tijdens de meting al dan niet was afgedekt. Met dezelfde methode gemeten (elektrische impedantie): op onbedekte huid herstelde de barrière zich binnen twee uur, bij alle onderzochte naaldgeometrieën. Op afgedekte (occlusieve) huid daarentegen veel langzamer. In hetzelfde onderzoek sloot dit onder occlusie tussen 3 en 40 uur, en in een ander onderzoek, ook gemeten op voortdurend afgedekte huid, vielen de groepsgemiddelden tussen 44 en 67 uur. De twee metingen op afgedekte huid komen dus zelfs onderling niet overeen, wat betekent dat de literatuur deze vraag niet beslecht. Thuisgebruik ligt dichter bij onbedekte huid, maar specifiek voor de 1 mm-stamp is er geen aparte meting. Belangrijke beperking: geen van de metingen is op het gezicht gedaan (gemeten op onderarm en bovenarm), en geen ervan met ons instrument.

In diezelfde meting op afgedekte huid verschilde de sluitingstijd ook per etnische groep: het langst bij zwarte deelnemers, het kortst bij Aziatische deelnemers. Make-up dekt de huid in theorie op dezelfde manier af en kan de kanaaltjes open houden, maar hiervoor is geen meting. Het uitgebreide risicobeeld staat op de pagina Voordat je microneedling doet.

De eerste dag na microneedling is de dag waarop de huid het meest kwetsbaar is. Het advies dat hierbij wordt gevolgd is duidelijk: 24 uur lang geen make-up, zwembad, sauna, zonnebank, intensief zonnen, sterke zure exfoliant en retinoïde. Dit schrijft ook de gebruiksaanwijzing van de Dermastamp voor, en hetzelfde 24-uurs venster is gangbaar na klinische behandelingen.

Over wat er meteen na de behandeling op de huid mag, is geen onderzoek. Wat in de praktijk gangbaar is: hyaluronzuur, centella (madecassoside, asiaticoside), panthenol en allantoïne, omdat dit kalmerende producten zijn met een korte, neutrale ingrediëntenlijst. De logica erachter is dat hoe minder en hoe neutraler wat je aanbrengt, hoe minder er via de verse kanaaltjes kan binnendringen. Over cosmetica die in de huid terechtkwam, gaan ook meerdere gevalsbeschrijvingen, waaronder een serum met hyaluronzuur (dat vóór de behandeling was aangebracht) en een behandeling met een thuisinstrument. De veiligste keuze is daarom niets aan te brengen.

De timing na de eerste 24 uur is al een voorzichtigheidspraktijk: er zit geen onderzoek achter dat een precies uur zou meten, en elke huid reageert anders. Als je bij een product een branderig gevoel of sterke roodheid ervaart, geef het dan nog een paar dagen extra.

Geurstoffen en etherische oliën. Geurstof die via de verse kanaaltjes binnendringt, kan irriteren. Minimaal 72 uur.

Tonics op basis van alcohol. Gedenatureerde en isopropylalcohol kunnen de behandelde huid uitdrogen. Minimaal 72 uur.

Zwembad, sauna, intensief sporten. Chloor, warmte, zweet. Voor zwembad en sauna geldt het 24-uurs venster, maar geef hier liever 48 uur. Sport is het beste om op de dag van de behandeling over te slaan.

Benzoylperoxide. Sterke, irriterende werkzame stof, sla deze over in de dagen rond de behandeling.

Zonnen en zonnebank. Zonnebank en intensief zonnen vervallen in de eerste 24 uur. Zonlicht verhoogt ook de kans op verkleuring (hyperpigmentatie), wat op een donkerdere huid uitgesprokener kan zijn. Ook na de eerste dag is het de moeite waard om drie dagen te geven voor intensief zonnen. Over de zomertiming gaat een apart hoofdstuk in de 1 mm-gids.

Herpes. Reactivatie van herpes simplex behoort tot de gedocumenteerde complicaties van microneedling. Actieve herpes op het te behandelen gebied is een contra-indicatie, dan mag je daar niet stampen. Als dit bij jou terugkerend is, bespreek dit dan met een arts voordat je het instrument op dit deel van je gezicht gebruikt.

Verkleuring (hyperpigmentatie). Verkleuring na ontsteking behoort tot de meer blijvende bijwerkingen van microneedling, en het veiligheidsoverzicht noemt donkerdere huid als een van de factoren die het risico op bijwerkingen verhogen. Het tegenwicht is ook belangrijk: microneedling wordt juist vaak geprezen omdat het risico op verkleuring kleiner is dan bij behandelingen die de opperhuid laten verdampen (ablatief), doordat de opperhuid intact blijft. Het veiligheidsoverzicht noemt verkleuring echter zowel bij de vaak gemelde tijdelijke reacties als bij de blijvende bijwerkingen. Nazorg telt hier sterk mee: zonlicht en irriterende werkzame stoffen verhogen de kans erop.

Gezichtsserums die in de winkel te koop zijn, worden geconserveerd met bewaarmiddelen en zijn niet steriel. Een steriel product van injectiekwaliteit is bij de apotheek verkrijgbaar als infuus- of oogheelkundig product, en die zijn niet bedoeld voor cosmetisch gebruik.

In de praktijk telt wat je aanbrengt. Op de huid na de behandeling past een korte, geurstofvrije ingrediëntenlijst: hyaluronzuur, panthenol, centella. Wat veilig is op het oppervlak van je huid, is dat niet per se binnenin je huid. Een systematisch overzicht over granulomen na microneedling verzamelde uit de vakliteratuur 15 gevallen. Volgens de auteurs komt het zelden voor, maar bleek het in de gepubliceerde gevallen moeilijk te behandelen. In de bekende gevalsbeschrijvingen trad de reactie dagen of weken na de behandeling op, waardoor het verband niet altijd duidelijk is. Wat de auteurs in de meeste gevallen als mogelijke oorzaak noemden: een elektrische microneedling-pen en lokaal aangebracht vitamine C-serum. Een huidtest werd echter in de meeste gevallen niet uitgevoerd, dus dit is een hypothese, geen bewezen oorzaak. Voor een handmatige stamp zijn er geen aparte gegevens; na een behandeling met een thuisinstrument werd ook een geval van een ander type ernstige huidcomplicatie gemeld. Als antigeen werd ook het metaal van de naald (nikkel) genoemd, en metaalallergie wordt in het veiligheidsoverzicht apart als risicofactor vermeld. De details op de risicopagina.

Hygiëne vóór de behandeling telt minstens zo sterk mee als wat je erna aanbrengt: schone, gewassen huid en een gedesinfecteerd instrument. Bij de Dermastamp betekent dit concreet: je spoelt de naaldkop af met warm water, desinfecteert hem daarna met een middel met een alcoholgehalte van 70% of hoger, minstens 60-120 seconden lang, en laat hem volledig opdrogen. Na gebruik reinig je hem niet en gebruik je hem niet opnieuw: één behandeling, één stamp. Als je daarnaast een net geopend, geurvrij product met een eenvoudige ingrediëntenlijst gebruikt, en de stamp vóór gebruik met 70% alcohol hebt gedesinfecteerd, heb je het belangrijkste gedaan.