Na microneedling: wat je op je huid smeert, en wat niet

Na het prikken blijven er kleine kanaaltjes in de huid achter, en zolang ze open staan, kan er via deze kanaaltjes binnendringen wat er op je huid zit. Het effect en het risico komen uit dezelfde open poort.

Je komt gewoonlijk twee soorten cijfers tegen. Het verschil komt grotendeels doordat de huid tijdens de meting al dan niet was afgedekt. Met dezelfde methode gemeten (elektrische impedantie): op onbedekte huid herstelde de barrière zich binnen twee uur, bij alle onderzochte naaldgeometrieën. Op afgedekte (occlusieve) huid daarentegen veel langzamer. In hetzelfde onderzoek sloot dit onder occlusie tussen 3 en 40 uur, en in een ander onderzoek, ook gemeten op voortdurend afgedekte huid, vielen de groepsgemiddelden tussen 44 en 67 uur. De twee metingen op afgedekte huid komen dus zelfs onderling niet overeen, wat betekent dat de literatuur deze vraag niet beslecht. Thuisgebruik ligt dichter bij onbedekte huid. Belangrijke beperking: geen van de metingen is op het gezicht gedaan (gemeten op onderarm en bovenarm), met andere instrumenten.

In diezelfde meting op afgedekte huid verschilde de sluitingstijd ook per etnische groep: het langst bij zwarte deelnemers, het kortst bij Aziatische deelnemers. Make-up dekt de huid in theorie op dezelfde manier af en kan de kanaaltjes open houden, maar hiervoor is geen meting. Het uitgebreide risicobeeld staat op de pagina Voordat je microneedling doet.

De eerste dag na microneedling is de dag waarop de huid het meest kwetsbaar is. 24 uur lang geen make-up, zwembad, sauna, solarium en felle zon. Dit schrijft ook de gebruiksaanwijzing van de Dermastamp voor.

Breng die avond niets aan. Niet wrijven en niet afspoelen, laat het vanzelf drogen. De logica is dat hoe minder er op de verse huid komt, hoe minder er via de kanaaltjes kan binnendringen. Over cosmetica die in de huid terechtkwam, gaan meerdere gevalsbeschrijvingen, waaronder een behandeling met een thuisinstrument.

De ochtend erna schuimende gezichtsreiniger, Centella-serum, hydraterende crème, tot slot SPF 50. De zonnebrandcrème is vanaf deze dag elke ochtend nodig.

De timing na de eerste 24 uur is een voorzichtigheidspraktijk: er zit geen onderzoek achter dat een precies uur zou meten. Retinoïden en vitamine C: de handleiding noemt voor retinoïden 24 uur, ik wacht voor de zekerheid 48 uur. Zure exfolianten (AHA/BHA): minimaal een week, een gepubliceerd overzicht raadt dat aan. Elke huid is anders, probeer zelf uit wat bij jou past. Als je bij een product een branderig gevoel of sterke roodheid ervaart, geef het dan nog een paar dagen extra.

Geurstoffen en etherische oliën. Geurstof die via de verse kanaaltjes binnendringt, kan irriteren. Laat het 48 uur weg.

Tonics op basis van alcohol. Gedenatureerde en isopropylalcohol kunnen de behandelde huid uitdrogen. Laat ze 48 uur weg. De alcohol is alleen voor de naaldkop van de stamp nodig.

Zwembad, sauna, intensief sporten. Chloor, warmte, zweet: zwembad en sauna 24 uur niet. Sport is het beste om op de dag van de behandeling over te slaan.

Benzoylperoxide. Sterke, irriterende werkzame stof, laat het 48 uur weg.

Zonnen en zonnebank. De eerste 24 uur niet, en vermijd ook de komende dagen de felle middagzon. Zonlicht verhoogt ook de kans op verkleuring (hyperpigmentatie), wat op een donkerdere huid uitgesprokener kan zijn. Vanaf deze ochtend elke ochtend SPF 50. Over de zomertiming gaat een apart hoofdstuk in de 1 mm-gids.

Herpes. Reactivatie van herpes simplex behoort tot de gedocumenteerde complicaties van microneedling. Actieve herpes op het te behandelen gebied is een contra-indicatie, dan mag je daar niet stampen. Als dit bij jou terugkerend is, bespreek dit dan met een arts voordat je het instrument op dit deel van je gezicht gebruikt.

Verkleuring (hyperpigmentatie). Verkleuring na ontsteking behoort tot de meer blijvende bijwerkingen van microneedling, en het veiligheidsoverzicht noemt donkerdere huid als een van de factoren die het risico op bijwerkingen verhogen. Het tegenwicht is ook belangrijk: microneedling wordt juist vaak geprezen omdat het risico op verkleuring kleiner is dan bij behandelingen die de opperhuid laten verdampen (ablatief), doordat de opperhuid intact blijft. Het veiligheidsoverzicht noemt verkleuring echter zowel bij de vaak gemelde tijdelijke reacties als bij de blijvende bijwerkingen. Nazorg telt hier sterk mee: zonlicht en irriterende werkzame stoffen verhogen de kans erop.

Gezichtsserums die in de winkel te koop zijn, worden geconserveerd met bewaarmiddelen en zijn niet steriel. Een steriel product van injectiekwaliteit is bij de apotheek verkrijgbaar als infuus- of oogheelkundig product, en die zijn niet bedoeld voor cosmetisch gebruik.

In de praktijk telt wat je aanbrengt. Op de huid na de behandeling past een korte, geurstofvrije ingrediëntenlijst: hyaluronzuur, panthenol, centella. Wat veilig is op het oppervlak van je huid, is dat niet per se binnenin je huid. Een systematisch overzicht over granulomen na microneedling verzamelde uit de vakliteratuur 15 gevallen. Volgens de auteurs komt het zelden voor, maar bleek het in de gepubliceerde gevallen moeilijk te behandelen. In de bekende gevalsbeschrijvingen trad de reactie dagen of weken na de behandeling op, waardoor het verband niet altijd duidelijk is. Wat de auteurs in de meeste gevallen als mogelijke oorzaak noemden: een elektrische microneedling-pen en lokaal aangebracht vitamine C-serum. Een huidtest werd echter in de meeste gevallen niet uitgevoerd, dus dit is een hypothese, geen bewezen oorzaak. Voor een handmatige stamp zijn er geen aparte gegevens; na een behandeling met een thuisinstrument werd ook een geval van een ander type ernstige huidcomplicatie gemeld. Als antigeen werd ook het metaal van de naald (nikkel) genoemd, en metaalallergie wordt in het veiligheidsoverzicht apart als risicofactor vermeld. De details op de risicopagina.

Hygiëne vóór de behandeling telt minstens zo sterk mee als wat je erna aanbrengt: schone, gewassen huid en een gedesinfecteerd instrument. Bij de Dermastamp betekent dit concreet: je spoelt de naaldkop af met warm water, desinfecteert hem daarna met een middel met een alcoholgehalte van 70% of hoger, minstens 60-120 seconden lang, en laat hem volledig opdrogen. Na gebruik reinig je hem niet en gebruik je hem niet opnieuw: één behandeling, één stamp. Als je daarnaast een net geopend, parfumvrij product met een eenvoudige ingrediëntenlijst gebruikt, en de stamp vóór gebruik met 70% alcohol hebt gedesinfecteerd, heb je het belangrijkste gedaan.